CUMHURBAŞKANLIĞI HİMAYELERİNDEKİ "SELÇUKLU KAYNAKLARI KÜLLİYATI" KAPSAMINDA TARİHÎ BİR ADIM:
MÜCMELÜ’T-TEVÂRÎH VE’L-KISAS İLK KEZ MAKÜ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ. DR. İZZETULLAH ZEKİ TARAFINDAN TÜRKÇEYE KAZANDIRILDI
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayelerinde yürütülen Selçuklu Kaynakları Külliyatı Projesi kapsamında, İslâm ve Türk tarihçiliği açısından büyük bir öneme sahip olan Mücmelü’t-Tevârîh ve’l-Kısas (Tarihler ve Kıssalar Özeti) başlıklı başyapıt, Doç. Dr. İzzetullah Zeki tarafından Farsça aslından ilk kez Türkçeye tercüme edilerek okurlarla buluşturuldu. Konya Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları (KÜLTÜR A.Ş.) tarafından neşredilen bu kıymetli eser, Selçuklu dönemi ve Türk tarihi araştırmalarına yeni bir boyut kazandırıyor.
Milli Hafızanın İhyası ve Selçuklu Mirası
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın takdim yazısıyla yayımlanan eserde, Selçuklu mirasının doğru anlaşılmasının millî şuur ve tarih bilinci açısından stratejik önemi vurgulanıyor. Farklı dillerde ve kütüphanelerde dağınık halde bulunan ana kaynakları bir araya getiren "Selçuklu Kaynakları Külliyatı" projesi; köklerimizle olan bağı güçlendirmeyi, tarihi eksiklikleri gidermeyi ve bin yıllık mirasımızı ilk elden kaynaklarla gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Türk Tarihi ve Kültürü Açısından 'Mücmelü’t-Tevârîh ve’l-Kısas'ın Önemi
Hicrî 520 (M.1126) yılında anonim/meçhul bir müellif tarafından kaleme alınan eser, dünya tarihini yaratılıştan başlayarak kronolojik ve ansiklopedik bir bütünlükle ele almaktadır. Türk ve İslâm tarihi açısından eseri öne çıkaran başlıca nitelikler şunlardır:
Türklerin Menşei ve Boy Yapıları: Eserin 10. bölümünden itibaren Türklerin kökenleri, boy yapıları ve doğu coğrafyasındaki hâkimiyet alanları ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Selçuklu Dönemi Siyasî ve Kültürel Panoraması:
Büyük Selçuklu Devleti'nin hüküm sürdüğü çağda yazılan eser, dönemin devlet anlayışını, toplumsal yapısını ve kültür dünyasını doğrudan yansıtmaktadır.
Kayıp Kaynaklara Işık Tutması: Müellif; Taberî, Hamza el-İsfahânî ve Şehnâme gibi kaynakların yanı sıra günümüze ulaşmayan birçok kayıp eserden alıntılar yaparak tarihsel aktarımda eşsiz bir köprü işlevi görmektedir.
Tenkitçi Tarihçilik Anlayışı:
Eser, sadece olayları aktarmakla kalmayıp farklı rivayetleri karşılaştıran ve değerlendiren erken dönem tenkitçi/eleştirel tarih yazımının nadide örneklerinden biridir.
